حفظ سلامت کلیه ها در تمام طول سال مهم است. فکر کردن به بیماری کلیوی (یا هر نوع عارضه ی دیابت) هرگز جالب نیست، اما برداشتن گام‌هایی در حال حاضر می‌تواند به شما در پیشگیری از آن کمک زیادی کند.

حقایق و آمار

دیابت علت اصلی بیماری کلیوی است و تخمین زده می شود که از هر سه بزرگسال مبتلا به دیابت، یک نفر به بیماری کلیوی مبتلا می باشد. افراد مبتلا به دیابت نوع 1 و همچنین افراد مبتلا به دیابت نوع 2 در معرض خطر هستند. کلیه‌های شما اندام‌های حیاتی هستند که وظیفه آن‌ها فیلتر کردن مواد زائد از خون، همراه با آب اضافی، برای تولید ادرار است. کلیه ها همچنین به کنترل فشار خون و تولید هورمون های خاصی که بدن برای سالم ماندن به آن نیاز دارد، کمک می کنند.

سطح بالای قند خون، می تواند به میلیون ها رگ خونی کوچک داخل کلیه ها آسیب برساند و سطح فشار خون بالا نیز می تواند باعث آسیب به این رگ ها شود. وقتی کلیه های شما آسیب می بینند، نمی توانند کار خود را به خوبی انجام دهند. علاوه بر این، آسیب کلیوی می تواند باعث افزایش فشار خون شود. همچنین می تواند خطر ابتلا به بیماری قلبی را افزایش دهد.اگر بیماری کلیوی پیشرفت کند، فرد به دیالیز یا پیوند کلیه نیاز خواهد داشت.

مبارزه با بیماری کلیوی

فکر کردن به بیماری کلیوی ترسناک است، اما اجازه ندهید ترس شما را از گام هایی که باید برای سلامت کلیه های خود بردارید، باز دارد. اگر همین الان اقدامات زیر را آغاز کنید، می‌توانید برنده باشید و از ابتلای خود به این بیماری جلوگیری کنید.

کلیه های خود را چک کنید

متخصصان مراقبت های بهداشتی زمان زیادی را صرف یادآوری بررسی قند خون و سطحA1c به بیماران خود می کنند. با این حال، بررسی وضعیت کلیه ها با دو بار آزمایش سالانه برای اندازه گیری میکروآلبومین ادرار وGFR (نرخ فیلتراسیون گلومرولی) به اندازه ی نظارت بر قند خون در بیماران دیابتی مهم است. آزمایش میکروآلبومین، یک آزمایش ساده ادرار است که می تواند مقدار پروتئین را در ادرار شما بررسی کند. وجود پروتئین در ادرار، نشانه ی اولیه بیماری کلیوی است.GFR ، یک آزمایش خون است که به پزشک شما می گوید که کلیه های شما چقدر خوب کار فیلتراسیون را انجام می دهند. مقدار GFR بیش از 60 به این معنی است که کلیه های شما همانطور که باید کار می کنند. ممکن است نیاز به آزمایش خون دیگری نیز داشته باشید. از پزشک خود بپرسید که چه آزمایشاتی لازم است و پس از آزمایش همیشه در مورد نتایج خود از پزشکتان سوال کنید.

قند خونتان را مدیریت کنید

بدون شک این را زیاد می شنوید و شنیدن دوباره آن ممکن است آزاردهنده باشد. اما بهترین راه برای جلوگیری از بیماری کلیوی (و هر نوع عارضه ی دیابت) این است که تمام تلاش خود را بکنید تا قند خون و سطحA1c خود را در محدوده هدف خود نگه دارید. در مورد محدوده قند خون هدف وA1c هدف خود (معمولاً کمتر از 7٪) از پزشکتان سوال کنید، زیرا ممکن است برای افراد مختلف متفاوت باشد. معمولاً ترکیبی از تغذیه سالم، فعالیت بدنی و دارو برای حفظ اعداد و ارقام مورد نیاز است.

مراقب فشار خون خود باشید

فشار خون بالا، یک عامل خطر اصلی برای بیماری کلیوی و بیماری قلبی است. شما معمولا نمی توانید بدون اندازه گیری آن، بالا بودن فشار خون خود را تشخیص دهید. برای بسیاری از افراد مبتلا به دیابت، هدف فشار خون کمتر از 130/80 میلی متر جیوه است. با این حال، اگر فشار خون بالا دارید، ممکن است هدف شما کمتر باشد. یک بار دیگر، با پزشک خود در مورد هدف مناسب خود صحبت کنید. فشار خون بالا را می توان با دارو، کاهش وزن (در صورت نیاز)، تغذیه مناسب و فعال ماندن کنترل کرد. چک کردن فشار خون در خانه نیز یک راه عالی برای اطلاع از سطح فشار خون است.

رژیم غذایی سالمی را دنبال کنید

دریافت انواع مواد مغذی مناسب در رژیم غذایی می تواند به سلامت کلیه ها کمک کند و همین "رژیم غذایی سالم" می تواند به شما در مدیریت قند خون و حفظ سلامت قلب کمک کند.

یک رژیم غذایی سالم باید چگونه باشد؟

میوه ها و سبزیجات

میوه ها و سبزیجات حاوی مواد مغذی مهمی هستند که برای سلامت کلی (نه فقط سلامت کلیه) مورد نیاز هستند، مانند پتاسیم، ویتامین ها، فیبر و آنتی اکسیدان ها. بویژه در مورد مقدار پتاسیم خونتان بسیار حساس باشید، افزایش و کاهش پتاسیم نسبت به مقدار طبیعی می تواند خطرناک باشد. تا حد امکان به سراغ محصولات تازه یا منجمد بروید و از آب میوه ها و سبزیجات کنسرو شده حاوی مقدار زیادی سدیم خودداری کنید.

پروتئین

پروتئین یک ماده مغذی ضروری است که به حفظ توده عضلانی و سیستم ایمنی بدن کمک می کند. با این حال، پروتئین بیش از حد می تواند باعث شود کلیه های شما اضافه کاری کنند. معمولا در یک رژیم کم کربوهیدرات تا حدودی میزان مصرف پروتئین بالا می رود. اگرچه این ممکن است برای قند خون شما مفید باشد، اما ممکن است برای کلیه شما بهترین روش تغذیه نباشد، به خصوص اگر علائم اولیه آسیب کلیه (مانند سطح بالای میکروآلبومین) را نشان می دهید. در مورد سهم مجاز خود برای مصرف گوشت، مرغ یا ماهی از پزشک یا متخصص تغذیه سوال کنید. همچنین، جایگزینی برخی منابع پروتئین حیوانی با پروتئین های گیاهی از جمله لوبیا، عدس و توفو را در نظر بگیرید.

سدیم

دریافت بیش از حد سدیم در رژیم غذایی می تواند فشار خون شما را افزایش دهد که به نوبه خود بر کلیه های شما تأثیر می گذارد. منبع اصلی سدیم در غذاهای ما از غذاهای فرآوری شده، از جمله وعده های غذایی منجمد، پنیر، اسنک ها، غذاهای کنسرو شده، چاشنی ها و فست فودها می باشد. از متخصص تغذیه یا پزشک خود در مورد هدف روزانه شما از مصرف سدیم سوال کنید و آن را رعایت نمایید.

خواندن برچسب مواد غذایی برای محتوای سدیم مهم است، و به عنوان مرجع یک غذای کم سدیم در هر وعده بیش از 140 میلی گرم سدیم ندارد. همچنین نمکدان را با گیاهان و ادویه ها پر کنید و روی غذاهای خود نمک اضافه نپاشید.

چربی ها

برای کاهش خطر بیماری قلبی، روی انتخاب چربی های سالم در رژیم غذایی خود تمرکز کنید. چربی های سالم کلسترول شما را افزایش نمی دهند و می توانند به کاهش خطر بیماری قلبی کمک کنند. روغن های گیاهی مانند روغن تخمه آفتابگردان، روغن زیتون و روغن بادام زمینی به همراه آجیل، دانه ها، زیتون و آووکادو انتخاب های خوبی هستند. غذاهای حاوی روغن های هیدروژنه شده را محدود کنید، چرا که آنها حاوی چربی ترانس (ناسالم) هستند. غذاهای حاوی چربیهای اشباع شده مانند گوشت قرمز، پوست مرغ و لبنیات پرچرب را محدود کنید.

مصرف الکل را محدود کنید

الکل می تواند در کار کلیه ها برای حفظ مقدار مناسب آب در بدن اختلال ایجاد کند و همچنین ممکن است فشار خون را افزایش دهد. علاوه بر این، نوشیدن بیش از حد الکل می تواند باعث بیماری کبدی شود که به نوبه خود بر عملکرد کلیه شما تأثیر می گذارد.

سیگار را ترک کنید

بله، سیگار کشیدن می‌تواند برای کلیه‌ها و همچنین برای قلب، ریه‌ها، دهان، پانکراس و سایر اندام‌ها مضر باشد. سیگار جریان خون به کلیه ها را کند می کند و بر عملکرد آنها تأثیر می گذارد و همچنین می تواند با داروهای فشار خون بالا تداخل داشته باشد. اکنون زمان آن است که برنامه ای برای ترک کار داشته باشید.

دارو

داروهایی به نام مهارکننده های ACE و ARBها که برای درمان فشار خون بالا استفاده می شوند، همچنین ممکن است به جلوگیری از آسیب به کلیه ها موثر باشند. از پزشک خود در مورد این موارد بپرسید. وقتی صحبت از دارو شد، برخی از داروها می توانند برای کلیه ها مضر باشند. دوزهای بالای داروهای مسکن با نسخه و بدون نسخه، برخی آنتی بیوتیک ها و آنتی اسیدها تنها چند مورد هستند که باید مراقب آنها باشید. همیشه در هر ویزیت به پزشک خود اطلاع دهید که از چه داروهایی استفاده می کنید. دوز داروهای خود را مورد بحث قرار دهید تا مطمئن شوید که آنها بی خطر هستند، و همچنین دریابید که آیا گزینه های دیگر برای شما ایمن تر هستند یا خیر.

منبع:

https://www.diabetesselfmanagement.com/blog/kidney-disease-seven-step-plan-prevention/